
Zasiedzenie pozwala uregulować stan prawny, gdy przez lata ktoś korzysta z gruntu jak właściciel, a formalnie nim nie jest. Często dotyczy to pasów gruntu przy granicy, działek rodzinnych czy budynków bez uregulowanej własności.
Warunki
Potrzebne jest samoistne posiadanie, czyli władanie nieruchomością jak właściciel, nieprzerwanie przez 20 lat w dobrej wierze albo 30 lat w złej wierze.
Dowody
- dokumenty potwierdzające płacenie podatku od nieruchomości
- zdjęcia, mapy i dokumenty budowlane
- zeznania sąsiadów i rodziny
- umowy, nawet nieformalne, dotyczące nieruchomości
Postępowanie
Stwierdzenie zasiedzenia następuje w postępowaniu sądowym na wniosek. Postanowienie sądu jest podstawą wpisu do księgi wieczystej. Więcej na stronie prawo rzeczowe.
Dobra i zła wiara
Dobra wiara oznacza usprawiedliwione okolicznościami przekonanie posiadacza, że przysługuje mu prawo własności. W orzecznictwie przyjmuje się, że kto objął nieruchomość na podstawie umowy zawartej bez formy aktu notarialnego, ten co do zasady jest w złej wierze. Dlatego w praktyce częściej liczy się okres 30 lat. Ocena zależy zawsze od konkretnych okoliczności.
Doliczenie czasu poprzednika
Obecny posiadacz może doliczyć czas posiadania poprzednika, na przykład rodzica, od którego przejął nieruchomość. Dzięki temu wymagany okres może upłynąć szybciej, niż wynikałoby z samego posiadania wnioskodawcy.
Zasiedzenie służebności
Zasiedzieć można nie tylko własność, ale też służebność gruntową, na przykład przejazdu, jeśli polega ona na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, takiego jak utwardzona droga. To częsty sposób uregulowania dojazdu, z którego korzysta się od dziesięcioleci.
Krok po kroku
- Ustalenie, od kiedy i w jaki sposób nieruchomość jest posiadana.
- Zebranie dokumentów, zdjęć i dowodów płacenia podatków.
- Ustalenie świadków, którzy potwierdzą posiadanie.
- Złożenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia do sądu rejonowego.
- Po uprawomocnieniu postanowienia: wpis do księgi wieczystej.
Zasiedzenie następuje z mocy prawa z upływem wymaganego czasu, a postanowienie sądu tylko to stwierdza. Dlatego w postanowieniu sąd wskazuje dokładną datę nabycia własności, co ma znaczenie na przykład dla rozliczeń podatkowych.
Pytania i odpowiedzi
Czy można zasiedzieć grunt gminy?
Co do zasady tak, chyba że nieruchomość jest wyłączona z obrotu. Szczególne zasady dotyczą jednak okresu sprzed 1990 roku dla mienia państwowego.
Czy właściciel może przerwać zasiedzenie?
Tak, na przykład wytaczając powództwo o wydanie nieruchomości. Bieg zasiedzenia przerywa każda czynność przed sądem przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia.
Zobacz też: Droga konieczna, Podział majątku.
Jeśli chcą Państwo omówić swoją sytuację, zapraszam do kontaktu. Spotkania odbywają się w kancelarii przy ul. Chopina 21 G w Koninie, po wcześniejszym umówieniu telefonicznym. Udzielam także porad on-line.
