
Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do budynków gospodarskich, jej właściciel może żądać od sąsiadów ustanowienia za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej.
Porozumienie z sąsiadem
Najprostsza jest umowa z właścicielem sąsiedniej działki. Ustanowienie służebności dotyczącej nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego.
Postępowanie sądowe
Gdy sąsiad się nie zgadza, o drodze koniecznej rozstrzyga sąd. Wybiera on przebieg drogi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości bez dostępu i jak najmniejszego obciążenia gruntów sąsiednich. Zwykle potrzebna jest opinia biegłego geodety i rzeczoznawcy, który ustali wynagrodzenie.
Więcej o sprawach dotyczących nieruchomości na stronie prawo rzeczowe.
Wynagrodzenie dla sąsiada
Ustanowienie drogi koniecznej następuje za wynagrodzeniem dla właściciela nieruchomości obciążonej. Jego wysokość ustala się zwykle na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, biorąc pod uwagę zmniejszenie wartości gruntu i utrudnienia w korzystaniu z niego.
Gdy brak dostępu powstał przez podział działki
Jeśli brak dostępu do drogi publicznej jest wynikiem sprzedaży lub podziału nieruchomości, drogę konieczną wytycza się co do zasady przez grunty, które były przedmiotem tej czynności. Chodzi o to, by ciężar ponosiły osoby, które spowodowały problem.
Służebność przesyłu to coś innego
Droga konieczna służy dostępowi do nieruchomości. Służebność przesyłu dotyczy z kolei urządzeń takich jak linie energetyczne czy rury i ustanawia się ją na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego. Właściciel gruntu, przez który przebiegają takie urządzenia, może żądać wynagrodzenia.
Krok po kroku
- Sprawdzenie, czy działka rzeczywiście nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
- Rozmowa z sąsiadami i próba zawarcia umowy.
- Umowa notarialna albo wniosek do sądu.
- Opinia biegłego geodety co do przebiegu drogi.
- Ustalenie wynagrodzenia i wpis służebności do księgi wieczystej.
Dobrze opisana służebność drogi koniecznej, z mapą przebiegu i określeniem szerokości, zapobiega przyszłym sporom. Warto też ustalić, kto i na jakich zasadach utrzymuje drogę.
Pytania i odpowiedzi
Czy droga konieczna może prowadzić przez czyjś ogród?
Sąd stara się wybrać przebieg najmniej uciążliwy dla sąsiadów, ale jeśli nie ma innej możliwości, droga może przebiegać przez użytkowaną część gruntu.
Czy można zmienić przebieg drogi?
Tak, jeśli zmienią się okoliczności, na przykład powstanie nowa droga publiczna, można wnieść o zmianę lub zniesienie służebności.
Zobacz też: Zasiedzenie nieruchomości.
Jeśli chcą Państwo omówić swoją sytuację, zapraszam do kontaktu. Spotkania odbywają się w kancelarii przy ul. Chopina 21 G w Koninie, po wcześniejszym umówieniu telefonicznym. Udzielam także porad on-line.
