
Spadkobierca, który chce sprzedać odziedziczone mieszkanie czy przepisać samochód, musi wykazać swoje prawa. Służy do tego postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.
Droga notarialna
Notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia, gdy wszyscy potencjalni spadkobiercy są zgodni i stawią się razem w kancelarii notarialnej. To zwykle najszybsze rozwiązanie. Akt po zarejestrowaniu ma takie same skutki jak postanowienie sądu.
Droga sądowa
Gdy spadkobiercy się spierają, ktoś jest nieosiągalny albo pojawiają się wątpliwości co do testamentu, potrzebny jest wniosek do sądu. Sąd przeprowadza rozprawę, ustala krąg spadkobierców i ich udziały.
Co dalej
Stwierdzenie nabycia spadku mówi, kto dziedziczy, ale nie dzieli majątku. Na kolejnym etapie przeprowadza się dział spadku. Jeśli rodzina jest skłócona, warto rozważyć mediację.
Jakie dokumenty przygotować
- akt zgonu spadkodawcy
- akty stanu cywilnego spadkobierców potwierdzające pokrewieństwo lub małżeństwo
- testament, jeśli istnieje
- dane i adresy wszystkich potencjalnych spadkobierców
Brak pełnych danych o krewnych to częsty powód wydłużenia sprawy. Warto więc wcześniej ustalić, kto należy do kręgu spadkobierców ustawowych.
Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu
Przy dziedziczeniu ustawowym w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek spadkodawcy. Gdy spadkodawca nie miał dzieci, dziedziczą małżonek i rodzice, a w dalszej kolejności rodzeństwo i jego zstępni. Udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta spadku przy dziedziczeniu z dziećmi.
Dlaczego warto nie zwlekać
Bez stwierdzenia nabycia spadku nie da się sprzedać odziedziczonej nieruchomości, wpisać się do księgi wieczystej ani zamknąć rachunku bankowego zmarłego. Do tego spadkobiercy mają obowiązki podatkowe, w tym zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego w określonym terminie, które dla najbliższej rodziny warunkuje zwolnienie z podatku.
Krok po kroku
- Ustalenie kręgu spadkobierców i zebranie aktów stanu cywilnego.
- Sprawdzenie, czy zmarły pozostawił testament.
- Wybór drogi: notariusz przy zgodzie wszystkich, sąd przy sporze.
- Złożenie wniosku lub wizyta u notariusza.
- Zgłoszenie nabycia spadku w urzędzie skarbowym, a następnie ewentualny dział spadku.
Jeżeli w spadku jest nieruchomość, po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobiercy powinni złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej. Do tego czasu formalnie właścicielem pozostaje zmarły, co utrudnia sprzedaż czy obciążenie nieruchomości.
Pytania i odpowiedzi
Ile trwa sprawa o stwierdzenie nabycia spadku?
Przed notariuszem zwykle wystarcza jedna wizyta. Postępowanie sądowe trwa dłużej, zwłaszcza gdy trzeba ustalić adresy spadkobierców albo pojawia się spór o testament.
Czy trzeba stawić się w sądzie osobiście?
Sąd wzywa uczestników na rozprawę. Może ich reprezentować pełnomocnik, w tym adwokat, co bywa wygodne dla osób mieszkających daleko lub za granicą.
Zobacz też: Zachowek, Spadek z długami, Testament: najczęstsze błędy.
Jeśli chcą Państwo omówić swoją sytuację, zapraszam do kontaktu. Spotkania odbywają się w kancelarii przy ul. Chopina 21 G w Koninie, po wcześniejszym umówieniu telefonicznym. Udzielam także porad on-line.

